پنجم اسفند «روز مهندسی» بر تمام مهندسان مبارک باد.
5 اسفند روز مهندسی بر تمامی مهندسان مبارک باد
نخستین نشانههای ظهور و حضور انسان در ایران به یک صدهزار سال پیش باز میگردد، اما تنها پس از قریب هشتاد و پنج هزار سال و با تغییر آب و هوا، ساکنان فلات ایران یکجانشینی و کشاورزی را آغاز کردند.
سفالگری در ایران پیشینهای حدود دوازده هزار ساله و نخستین خانههای ایرانیان نیز تاریخی ده هزار ساله دارد. یعنی سن شناسنامهای فنآوری و مهندسی ایرانی حداقل 12000 سال است.
در این شناسنامه، تاریخ دستاوردهای فنی و مهندسی بسیاری ثبت شده و از آن جمله است:
* 8500 سال پیش، آغاز نساجی
* 7000 سال پیش، اولین نقاشی روی سفال و پدیدآوردن اولین شهرها ـ شوش و سیلک
* 6000 سال پیش، تولید خشت قالبی مستطیل شکل، اختراع چرخ کوزهگری، اختراع کوره آجرپزی، اولین کاربردهای مس و دیگر فلزات
* 5000 سال پیش، اختراع چرخ ارابه، ساخت اولین سرامیکها، ساخت اولین فانوسهای دریایی در خلیج فارس، بهرهبرداری از معادن مرمر، اختراع ساختمانهای گنبدی و خرپایی
* 4000 سال پیش، ساخت قوسهای هلالی و اولین کاربردهای فلز آهن
* 3300 سال پیش، ساخت زیگورات چغازنبیل، استفاده از آسیاب بادی و لعاب کاری روز سفال
در ادامه این سیرگاه پرشتاب و گاه آهسته، یادمانهایی همچون تخت جمشید و پاسارگاد، کانال سوئز، آسیابهای شوشتر، تاق کسری، گنبد قابوس، رصدخانه مراغه، مسجد جامع اصفهان و مجموعه کریمخانی شیراز پدید میآید و قنات، معماری صخرهای، قالیبافی، گوشواره گنبد، گنبد دوپوسته، شهرسازی با الگوی مدور، پل سد و سد و سد قوسی، تونلسازی، سکان کشتی، الکل، ارتفاعیاب و زاویهیاب، اسطرلاب خطی و کاشی هفت رنگ کشف یا ابداع میشود.
اما این رود پهناور، در آستانه قرن بیستم و به هنگام پیوستن به اقیانوس علم و فنآوری غرب به ناگاه از خود تهی میشود و آن چنان در آن میآمیزد که دیگر نشانی از ایران و ایرانی بر خود نمییابد و جز تک رگههایی که در تلاش بازگشت به خویشتن خویش به خیزابههایی کوچک بدل میشوند، هیچ چیز خواب این برکه خزهآلود را برهم نمیزند.
در پیشواز نو شدن سال، نامیدن پنجم اسفند به نام روز مهندسی و بزرگداشت آن تلاشی است برای برآشفتن خواب این برکه، زدودن خزهها و دمیدن روح نوروز در رگ و پی مهندسی ایرانی، تلاشی است برای این که امسال آن چه میسازیم به از پارسال باشد.
بیایید در سالی که پیش روست آن چه را طرح میکنیم و میسازیم با علم روز دنیا روزآمد کنیم و هرکجا که توانستیم در آن روح ایرانی بدمیم.
برگرفته از نشریه پیام نظام مهندسی شماره دوم ـ دوره چهارم
